Ağabacı İsmayıl qızı Rzayeva 15 dekabr 1912-ci ildə Bakının zəngin mədəni irsini daşıyan bir ailədə dünyaya gəldi. Hələ uşaq yaşlarından musiqiyə olan sevgisi və içində daşıdığı yaradıcılıq alovu onun gələcək yolunu müəyyən etmişdi.
Fortunamag.az bildirir ki, 1929-cu ildə Bakı Pedoqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra kənd məktəblərində müəllimlik edərək həm biliyi, həm də musiqi sevgisini gənc nəsillərə çatdırdı.
Musiqi aləmində ilk addımlarını atarkən, o, not çalğısının sirlərini bəstəkar Səid Rüstəmovdan, muğamın incəliklərini isə Mirzə Mənsur Mənsurovdən öyrəndi. Sonra Üzeyir Hacıbəyovun rəhbərliyində Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında kompozisiya təhsili aldı və burada Əfrasiyab Bədəlbəyli, Cövdət Hacıyev kimi görkəmli müəllimlərdən musiqi-nəzəri biliklər qazandı.
1935-ci ildə Üzeyir Hacıbəyovun yaratdığı ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestrinə qəbul olunan Ağabacı Rzayeva, burada tarzən kimi fəaliyyət göstərərək musiqi həyatına parlaq bir başlanğıc verdi. 1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti dekadasında iştirak edərək istedadını bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Beləcə, o, həm Azərbaycanda, həm də bütün Şərqdə peşəkar musiqi təhsili almış ilk qadın bəstəkara çevrildi.
Ağabacı Rzayevanın yaradıcılığı geniş və zəngindir. 1941-ci ildə xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazdığı “Vətənpərvərlik Marşı” onun ilk əhəmiyyətli əsəri oldu. Sonrakı illərdə isə o, bir sıra mahnı, romans, uşaqlar üçün melodiya dolu əsərlər və “Mübahisə etmə” musiqili komediyası ilə Azərbaycan musiqi xəzinəsini zənginləşdirdi. Onun mahnılarının əksəriyyəti uşaqlara həsr olunmuşdu – “Kukla”, “Qaranquş”, “Mənim ağ göyərçinim” və başqaları hələ də hər evdə və hər məktəb səhnəsində sevilərək ifa olunur.
Ağabacı Rzayeva musiqi ilə yanaşı, ictimai fəaliyyətə də böyük önəm vermişdir. O, bir neçə dəfə Bakı Sovetinə, 1963-cü ildə isə Azərbaycanın Ali Sovetinə deputat seçilmişdir. Musiqi sənətinə və xalqına xidmətləri Azərbaycan dövləti tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, “Əməkdar İncəsənət Xadimi” fəxri adı, müxtəlif orden və medallarla təltif olunmuşdur.
5 iyul 1975-ci ildə vəfat edən Ağabacı Rzayeva İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuş, Azərbaycan musiqisinin tarixində silinməz iz buraxmışdır. Üzeyir Hacıbəyov bir dəfə demişdi: “Sən sübut etdin ki, Azərbaycan qadını bəstəkar ola bilər.” Ağabacı Rzayeva bu sözləri öz həyatı və yaradıcılığı ilə doğrultdu, musiqi tariximizdə ilk qadın bəstəkar kimi əbədiyaşar bir iz qoydu.
Onun əsərləri, həm uşaqlar üçün, həm də böyüklər üçün yazdığı mahnılar, xalq çalğı alətləri üçün bəstələdiyi instrumental əsərlər bu gün də Azərbaycan musiqisinin canlı və təmiz səslərini əks etdirir. Ağabacı Rzayeva yalnız musiqiçi və bəstəkar deyil, həm də bir dövrün simvolu, Azərbaycan qadınının istedad və iradəsinin təcəssümüdür.
Fortunamag.az
