Tarixdə bu gün: London və Nyu-York arasında ilk telefon danışığı

7 yanvar 1927-ci ildə London və Nyu-York arasında ilk birbaşa qitələrarası telefon danışığı baş tutdu

XX əsrin əvvəlləri texnoloji tərəqqinin sürətləndiyi, dünya miqyasında rabitə imkanlarının köklü şəkildə dəyişdiyi bir dövr idi. Bu dəyişikliklərin ən əlamətdar hadisələrindən biri 1927-ci il yanvarın 7-də baş verdi: London və Nyu-York arasında ilk birbaşa qitələrarası telefon danışığı uğurla həyata keçirildi. Bu hadisə yalnız texniki nailiyyət deyil, həm də qloballaşan dünyanın simvoluna çevrildi.

XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində transatlantik rabitə əsasən teleqraf kabelləri vasitəsilə aparılırdı. Yazılı mesajlar saatlar, bəzən günlər çəkirdi. İnsan səsinin okeanın o tayına real vaxtda ötürülməsi isə uzun müddət mümkünsüz görünürdü. Radio texnologiyalarının inkişafı bu maneəni aradan qaldırmaq üçün əsas açar oldu.

1927-ci ildə baş tutan telefon danışığı sualtı kabel deyil, yüksək tezlikli radio dalğaları vasitəsilə reallaşdırıldı. ABŞ-da AT&T şirkəti, Böyük Britaniyada isə British Post Office (Poçt İdarəsi) bu layihənin əsas icraçıları idi. Səs siqnalları radio ötürücüləri ilə Atlantik okeanı boyunca göndərilir, qarşı tərəfdə yenidən səsə çevrilirdi. Bu, mühəndislik baxımından son dərəcə mürəkkəb və dövrü üçün inqilabi bir proses idi.

İlk rəsmi telefon danışığında hər iki ölkəni təmsil edən yüksək vəzifəli şəxslər iştirak etmişdi. Danışıq simvolik xarakter daşıyırdı və iki böyük şəhər – London və Nyu-York – arasında məsafənin texnologiya sayəsində necə “kiçildiyini” nümayiş etdirirdi. Xəttin keyfiyyəti bugünkü standartlarla müqayisədə zəif olsa da, o dövr üçün heyrətamiz idi.

Bu hadisə beynəlxalq biznes, diplomatiya və mətbuat üçün yeni imkanlar açdı. Artıq qərarlar daha sürətli müzakirə oluna, xəbərlər dərhal ötürülə bilirdi. Qitələrarası telefon rabitəsi sonrakı onilliklərdə təkmilləşdirilərək əvvəl radio, daha sonra isə sualtı telefon kabelləri və peyklər vasitəsilə genişləndirildi.

1927-ci ildə London və Nyu-York arasında həyata keçirilən ilk birbaşa qitələrarası telefon danışığı müasir qlobal rabitə sistemlərinin təməl daşlarından biri hesab olunur. Bu hadisə sübut etdi ki, texnologiya coğrafi məsafələri aradan qaldıra, dünyanı daha yaxın və daha əlaqəli edə bilər. Bugünkü internet və mobil rabitənin kökləri məhz bu cür cəsarətli və yenilikçi addımlara dayanır.